«باسمه تعالی»          

                                                نمونه سوالات انشا و آیین نگارش فارسی          

                                                                 پایه دوم راهنمایی

ردیف

شرح سوالات

شمارک

1

کلمات ، جمله ها و نوشته های ما چون ظرف هایی هستند که ...............و................ما را در خود جای میدهند.

5/0

2

درست یا نادرست بودن جمله های زیر را مشخص کنید.

الف)آثار ادبی و گفتار ما رنگ فکر و عقیده­ی درونی ما را نمایان می سازند.                  درست          نادرست

ب)هنگام خواندن یک اثر،بدون درنگ و تأمّل می توان به زمینه­ی فکری آن اثر پی برد. درست          نادرست

5/0

3

مفهوم بیت «از ظلمت خود رهایی ام ده        با نور خود آشنایی ام ده »  را به نثر ساده و روان بنویسید.

1

4

جمله­ی زیر را تا یک بند (3 سطر)کامل کنید.

انقلاب اسلامی،انقلابی است که..............

5/1

5

مترادف کلمه­های زیر را بنویسید و آن ها را در یک بند به کار ببرید.

«استقلال،ایثار،حماسه،استواری»

2

 

«درس دوم»

 

6

در بیت«از ولای دودمانش زنده­ام       می توان دیدن نوا در سینه­ام» کدام آرایه ادبی وجود دارد؟

الف)تلمیح             ب)تضاد                 ج)تشبیه                د)تشخیص

25/0

7

داستان مربوط به مصرع«چون خلیل از شعله گل چیدن خوش است»را در یک بند(3 سطر) بنویسید.

5/1

8

آرایه­ی تلمیح را توضیح دهید.

1

9

گونه­ی گفتاری زبان را در نوشتار به کار نمی بریم مگر در....................

الف)جملات تعجّبی        ب)جملات امری        ج)جملات طنز و لطیفه­ها        د)نقل قول ها و سبک های ویژه

25/0

10

در کدام گزینه به حدیث شریف «اَنا مدینةُ العِلمِ و عَلیٌّ بابُها» اشاره شده است؟

الف)چون خلیل از شعله گل چیدن خوش است                         ج)مسلم اوّل شه مردان علی است

ب)خاکم و از مهر او آیینه ام                                                     د)ذات او دروازه­ی شهر علوم

25/0

 

«درس سوم »

 

11

به عبارت­های کوتاه و آهنگین که خلاصه و فشرده­ی خواسته­های یک گروه یا ملّت است،.................می گویند.

25/0

12

چرا شعارها گاهی،لحنی محکم و حماسی دارند؟

1

13

معمولاً در گفت و گوی های بین اشخاص در داستان ها و فیلم نامه ها،به جای نام گوینده از نشانه­ی نگارشی ...........استفاده می کنند.

الف)ویرگول،                              ب)گیومه«  »                     ج)دو نقطه:                         د)خط فاصله-

 

 

25/0

14

علائم نگارشی مناسب را در متن زیر بکار ببرید.

مادر بزرگ گفت عجب زمستانی بود این جمله برای محسن و زهرا خیلی آشنا بود محسن پرسید                    کدام زمستان مادربزرگ

 

25/1

 

«درس چهارم»

 

15

مفهوم جمله­ی«نادان را به از خموشی نیست»در کدام گزینه آمده است؟

الف)خاموشی بهتر از نادانی است.                            ج)بهترین کار برای نادان سکوت است.

ب)نادان بهتر است فایده کم حرفی را بداند.              د)بهتر از خاموشی چیزی در این دنیا وجود ندارد.

25/0

16

مفهوم بیت زیر را به نثر ساده و روان بنویسید.

«به گیتی بهتر از دانشوری نیست   به جز دانش به گیتی مهتری نیست»

1

17

با واژه های«خردمند،دانش،توانایی،کتاب» یک بند«3 سطر» درباره­ی فواید علم و دانش بنویسید.

5/1

 

«درس پنجم»

 

18

برای موضوعات زیر کلمات قصار یا امثال و حکم بنویسید.

صبر...........................                                          نیکوکاری...........................

امیدواری...........................                                    دوست...........................

2

19

متن زیر را با تبدیل ضمیر«من» به «او» بازنویسی کنید.

«من می توانم برای رسیدن به اهدافم برنامه ریزی کنم و هرگز در این راه احساس خستگی نمی کنم».

25/1

20

 

1

کلمات قصار را تعریف کرده و 1 مثال بزنید.

21

جاهای خالی را با کلمات مناسب کامل کنید.

الف)یکی از زیبایی ها و هنرهای ادبی،کوتاه گفتن و .................. است.

ب)در زبان فارسی به برخی از کلمات قصار......................می گویند.

5/0

 

درس ششم

 

22

در بیت«درونش همچون غنچه از ورق پر    به قیمت هر ورق زان یک طبق دُر» کدام آرایه­ی ادبی بکار رفته است؟          الف)تشخیص                           ب)تشبیه                        ج)تلمیح                        د)تضاد

25/0

23

با شبکه مراعات النظیر زیر جمله بسازید.«کتاب، اسرار،دانش»

1

24

یک تشبیه بنویسید که یک طرف آن«کتاب» باشد و ارکان تشبیه را مشخص کنید.

2

25

جمله­ی ناتمام زیر را تا یک بند کامل کنید.

وقتی کتابی را می خوانم،احساس می کنم...................................

 

 

5/1

 

«درس هفتم»

 

26

با توجه به بیت«درونش همچون غنچه از ورق پر    به قیمت هر ورق زان یک طبق در» مشبهٌ به کدام است؟

الف)طبق   ب)ورق    ج)غنچه    د)کتاب

25/0

27

آرایه های ادبی مربوط به هر قسمت را مقابل آن گزینه بنویسید.

الف)در فصل بهار،زمین سر از خواب زمستانی بر می دارد.(..................)

ب)برگ درختان سبز در نظر هوشیار       هرورقش دفتری است معرفت کردگار(.................)

 

5/0

28

درست یا نادرست بودن گزینه های زیر را مشخّص کنید.

الف)در نوشته های زبانی،نویسنده با آوردن توصیف،تشبیه و ... نوشته های خود را زیباتر می کند.  درست      نادرست

ب)اگر نویسنده پیام خود را به صورت ساده بیان کند،نوشته­ی او«نوشته ادبی» است.            درست       نادرست

ج)نوشته ای که توصیف و تشبیه دارد،زیباتر و تأثیرگذارتر است.                                       درست        نادرست

د)نسبت دادن ویژگی های انسان به غیر انسان را «تشخیص» می گویند.                                درست        نادرست

1

29

با استفاده از آرایه­ی «تشخیص» یک بند درباره­ي«بارش باران در فصل بهار»و «رویش گل ها» بنویسید.

5/1

30

جمله­ی ناتمام زیر را تا یک بند(3 سطر)کامل کنید.

عدّه­ای پاییز را فصل غم و اندوه می دانند،امّا من............................

5/1

 

«درس هشتم»

 

31

معادل فارسی واژه های قرضی زیر را بنویسید.

فاکس:                  ایمیل:                      کوپن:                      کامپیوتر:                       سایت:

25/1

32

هر یک از واژه های سمت راست را به معادل های آن ها در سمت چپ وصل کنید.

(بخشنده،خطابخش،پوزش پذیر،دستگیر)                    (ناصر،ستّار،توّاب،کریم)

1

33

در بیت زیر کدام آرایه های ادبی به کار رفته است؟

«دارای دو گیتی ملک العرش خدایی    کاو را نه نیاز است و نه انباز و نه همتا»

الف)تشبیه                  ب)تلمیح                          ج)تشخیص                          د)تکرار

25/0

34

«برق از شوق که می خندد بدین  سان قاه قاه؟» چه آرایه­ی به کار رفته است؟

الف)تشخیص             ب)تشبیه                          ج)تضاد                               د)تکرار

25/0

35

درست یا نادرست بودن گزینه های زیر را مشخّص کنید.

الف)زبان عربی به دلیل اینکه زبان دینی ماست پیوند نزدیکی با زبان فارسی دارد. درست                نادرست

ب)زبان ها از طریق دادوستد با هم به غنی سازی یکدیگر کمک می کنند.            درست                 نادرست

ج)لازم نیست در همه انواع نوشته­ها علایم نگارشی را رعایت کرد.                        درست                نادرست

75/0

36

در نوشتن انشا باید به اصل........................و........................جملات توجه کنیم.

5/0

37

مفهوم بیت«دارای دو گیتی ملک العرش خدایی    کاو را نه نیاز است و نه انباز و نه همتا» را به نثر ساده و روان بنویسید.

1

38

متن نا تمام زیر را تا یک بند(3 سطر) کامل کنید.

وقتی به نقش و نگارهایی که در طبیعت زیبا جلوه نمایی می کنند،می نگرم.............................

هر گل زیبایی را که می بینم................................

5/1

 

«درس نهم»

 

39

مفهوم مصرع«خوش بود گر محک تجربه آید به میان»چيست؟

1

40

مفهوم مصرع«بی ادب می شود از فیض الهی محروم»در کدام گزینه آمده است؟

الف)انسان نباید بی ادب باشد.        ج) انسان های محروم با ادب هستند.

ب)خدا بی ادبی را دوست ندارد.   د)انسان بی ادب از لطف و بخشش خدا،بی نصیب می شود.

25/0

41

با واژه های «جوانان،ادب،بزرگی»یک بند بنویسید.

5/1

42

در مصرع«خاطرت یک سره از رنج و غم آزاد شود»«رنج و غم»نسبت به هم چه حالتی دارند؟

25/0

43

با واژه­های زیر جمله بسازید.

فیض:...........................    شقاوت:...................................... معدوم:.............................

5/1

 

درس دهم»

 

44

رعایت........................در انشا سبب زیبایی و انسجام نوشته می شود.

الف)جمله نویسی                  ب)زیبانویسی              ج)بندنویسی                د)داستان نویسی

25/0

45

نویسندگان با استفاده از ................................بر اعتبار و ارزش کلام خود می افزایند.

الف)رعایت علایم نگارشی                     ج)کلمات و جملات دشوار

ب)زیبانویسی                                          د)کلمات قصار و امثال و حکم

25/0

46

بهره­گیری از .......................متناسب با موضوع و محتوای نوشته،بر تأثیر و ارزش آن می افزاید.

الف)جمله­های کوتاه              ب)لغات دشوار                  ج)تضمین                       د)لغات بیگانه

25/0

47

یک بند درباره نوجوان بنویسید و در آن از آیات و روایات و کلمات قصار،استفاده کنید.

5/1

48

جمله­ی ناتمام زیر را کامل کنید.

زندگی یک سفر طولانی است،سفری که.........................................

5/1

 

«درس یازدهم»

 

49

در بیت«روزی که درآن نکرده­ای کار       آن روز ز عمر خویش مشمار»به چه چیزی اشاره دارد؟

الف)گذر عمر                     ب)انجام کار نیک                ج)ارزش وقت                  د)احترام به پدرومادر

25/0

50

درست یا نادرست بودن گزینه های زیر را مشخص کنید.

الف)به مجموعه آثاری که نویسنده در آن راه بهتر زیستن و خوشبختی انسان را نشان می دهد«ادبیات تعلیمی» گویند.درست            نادرست

ب)مثنوی معنوی از نمونه آثار«ادبیات تعلیمی»ما به شمار می رود. درست            نادرست

5/0

51

درباره­ی احترام به بزرگ ترها،والدین و معلّمان یک بند بنویسید.

5/1

52

درباره­ی فواید «سحرخیزی»یک بند(3 سطر)بنویسید.

5/1

53

مفهوم بیت زیر را به نثر ساده و روان بنویسید.

«زنهار مگو سخن به جز راست   هر چند تو را در آن ضررهاست»

1

54

درست یا نادرست بودن گزینه های زیر را مشخّص کنید.

الف)به خاطر سپردن حکایات و مثل ها،نقشی در پرورش و تقویت مهارت نویسندگی ندارد.درست      نادرست

ب)اگر منظور خود را کوتاه و رسا بیان کنیم تأثیر سخن ما بیشتر خواهد بود.                        درست      نادرست

ج)یکی از شیوه های کوتاه نویسی،استفاده از کلمات قصار است.                                        درست      نادرست

75/0

55

کوتاه نویسی و کوتاه گویی چه فوایدی دارد؟

1

56

در کوتاه نویسی باید دقّت کنیم تا مطالب .............................فراموش نشود.

یکی از شیوه های کوتاه نویسی استفاده از ................................است.

5/0

57

با استفاده از شبکه مراعات النظیر زیر یک بند درباره تحّول ارتباطات بشری بنویسید.

«پرنده­ی نامه رسان-پیک-چاپار-پست الکترونیکی»

5/1

58

درباره­ی آداب اجتماعی انسان امروز یک بند بنویسید.

5/1

59

 

نشانه های نگارشی مناسب را در متن زیر به کار ببرید.

شیخ سلام کرد بهلول جواب سلام او را داد فرمود تویی شیخ بغداد که مردم را ارشاد می کنی

25/1

 

«درس سیزدهم»

 

60

مفهوم بیت زیر را به نثر ساده و روان بنویسید.

«حدّ من نیست ثنایت گفتن         گوهر شکر عطایت سفتن»

1

61

در کدام گزینه کلمات با هم جناس نیستند؟

الف)سوزد،سازد               ب)آرام،رام              ج)رَفتم،رُفتم                   د)شکل،کامل

25/0

62

منظور از«تاج عزّت به سرم بنهادی» چیست؟

الف)تاج گذاری کردن   ب)عطاکردن بزرگی و سرفرازی   ج)شکرگزاری کردن   د)ستایش بزرگان

25/0

63

به واژه هایی که از یک جنس هستند و شعر و نثر را زیباتر و خوش آهنگ تر می کنند.....................می گویند.

25/0

 

« درس چهاردهم»

 

64

يكي از راه­هاي گسترش واژه­ها در زبان فارسي.................... است.   

5/0

65

-  يكي از راه­هاي تقويت شرح حال نويسي مطالعه­ي……… است.

الف) زندگي نامه و آثار بزرگان                  ج) رمان­هاي بلند

ب) داستان­هاي كوتاه                                 د) مناجات نامه­ها

5/0

66

درست يا نادرست بودن گزينه­هاي زير را مشخّص كنيد.           

الف)شرح حال­ها منبع خوبي براي شناخت تاريخ زندگي افرادهستند.             درست             نادرست

ب)اگر نويسنده شرح حال خود را بنويسد،اين نوشته«بيوگرافي»است.             درست             نادرست

ج)اگر نويسنده شرح حال ديگري را بنويسد به اين نوشته «اتوبيوگرافي»گويند.درست             نادرست

د)در شرح حال نويسي پرداختن به جزئيات ازتأثيرگذاري آن مي كاهد.         درست             نادرست

و)برخي از يادداشت­هاي روزانه می­توانند تبديل به فيلم يا داستان شوند.          درست              نادرست

25/1

67

به هريك از واژه­هاي زير،يك واژه­ي ديگر اضافه كنيد و سپس با آن جمله بسازيد.              

استاد:...............................................       جوان:..........................................

حرم:.................................................      دريا:............................................

2

68

مختصري از شرح حال خود را دريك بند(3سطر)بنويسيد.

5/1

 

«درس شانزدهم16»

 

69

- بخشي از ادبيّات ملّت­ها نامه­هايي است كه ................... نگاشته­اند             . 

درنوشتن نامه بايد از ............ و ............... مناسب استفاده كرد.

يكي از شرايط نامه­نويسي دقّت در .................. و رعايت منزلت گيرنده است.

2

70

چه نامه­هايي ممكن است در تحوّلات سياسي و اجتماعي و تاريخي ملّت­ها مؤثّر واقع شوند؟ نامه­هايي كه...

الف) دوستانه باشد.                         ج) شخصيت­هاي مشهور و بزرگان نوشته­اند.

ب) رسمي و اداري باشد.                 د) خانوادگي باشد.

25/0

71

نامه­اي به سازمان ملل بنويسيد و به ظلم و ستمي كه نسبت به كودكان و نوجوانان فلسطين مي­شود،اعتراض كنيد.

5/1

 

« درس هفدهم»

 

72

در مصرع«خیال خال تو با خود به خاک خواهم برد»کدام آرایه­ی ادبی وجود دارد؟

الف)واج آرایی                ب)تمثیل               ج)تشبیه                د)تشخیص

25/0

73

در کدام مصرع شاعر از تلمیح استفاده کرده است؟

الف)به یک سو زمستان دگر سو بهار                   ج)همه بوستانش سراسر گل است

ب)هم از عهد جمشید و کاووس کی                   د)یکی نیل کوچک بود هیرمند

25/0

74

در مصرع«عروس جهان است ملک اراک»آرایه­ی ادبی .................................به کار رفته است.

25/0

75

احساس خود را با شنیدن بیت «خوشا مرز ایران عنبر نسیم   که خاکش گرامی تر از زّر و سیم»در 3 سطر بنویسید.

5/1

76

با استفاده از واژه های« باغ بهشت-خاک-مهر»یک بند درباره ایران بنویسید.

5/1

77

امروزه جوانان میهن ما،برابر حفظ روحیه­ی مقاومت و ایستادگی همراه با شادابی چه وظایفی دارند؟

5/1

 

درس نوزدهم

 

78

اگر در متن مطلبی بیاید که از نویسنده اصلی نباشد و آن را برای توضیح بیشتر بیاورند از نشانه­ی نگارشی........... استفاده می کنند.

الف)[  ]قلاب                        ب)«   » گیومه                        ج):  دو نقطه                     د) (  ) کمانک

25/0

79

درست یا نادرست بودن گزینه­های زیر را مشخص کنید.

الف)یکی از شرایط هر نوشته خوب «رعایت تمیزی و پاکیزه نویسی » است.  درست             نادرست

ب)در جمله­ی«وطن من ،مادر من است»آرایه­ی تشبیه بکار رفته است.            درست            نادرست

5/0

80

جمله­ی زیر را تا یک بند(3 سطر) کامل کنید.

من وطنم ایران زمین را ..........................

5/1

81

علایم نگارشی مناسب را در متن زیر، قرار دهید.

کمال الملک هم چنان در التهاب مطالب را تحمّل می کرد سرانجام سربلند کرد و گفت وطن من مادر من است

25/1

 

« درس بیستم»

 

82

استفاده از«  ... » برای ذکر جزئیات،سبب تأثیر بخشی نوشته می شود.

الف)تشبیه                   ب)توصیف                        ج)تلمیح                           د)تکرار

25/0

83

در بیت«محمّد در آغوش پدرش چونان پرنده­ای بیمناک آشیان دارد»کدام آرایه­ی ادبی وجود دارد؟

الف)تشخیص            ب)تمثیل                            ج)تشبیه                             د)تلمیح

25/0

84

کدام علایم نگارشی در این جمله قرار می گیرد؟«پس ای محّمد صعود کن»

الف)ویرگول،نقطه             ب)ویرگول،تعجّب              ج)تعجّب،گیومه              د)ویرگول،گیومه

25/0

85

به آثاری که در آن از شکیبایی،مقاومت و ایثار و شهادت سخن گفته می شود،................گویند.

الف)ادبیات تعلیمی             ب)ادبیات داستانی                ج)ادبیات پایداری                 د) ادبیات عرفانی

25/0

86

در مصرع«قلبش سرخ و روشن است،چونان سیب» طرف اوّل تشبیه کدام است؟

الف)سیب                       ب)قلب                                 ج)روشن                           د)سرخ

25/0

87

آرایه­ی ادبی مربوط به این بیت کدام است؟«پس ای محّمد صعود کن!         صعود کن تا سدره المنتهی»

الف)تضاد                            ب)تشبیه                          ج)تلمیح                             د)تشخیص

25/0

88

ادبیات پایداری چیست؟

1

89

با واژه­های «سنگ ، آزادی،فلسطین»یک بند درباره­ی مبارزات مردم فلسطین بنویسید.

5/1

 

«درس بیست و یکم»

 

90

یکی از نکات مهمی که مترجمان باید هنگام ترجمه به آن توجّه کنند،چیست؟توضیح دهید.

5/0

91

مفهوم جمله­ی «کار امروز را به فردا میفکنید که جز پشیمانی سودی ندارد» را در یک بند بنویسید.

5/1

92

یکی از دعاهایی که در قنوت می خوانید به فارسی ترجمه کنید.

1

93

متن زیر را کامل کنید.

وقت برای ما گران بهاست،زیرا......................................

5/1